عمل آيد ) . و اين گروه رشوند كه در رديف يوزباشيان و سركردگان سپاه بوده‌اند در خراسان بزرگ ، در جنگ با ازبكها و جلوگيرى از نفوذ تركمانان ، شركت داشته . حتى يكى از آنان - برخوردار خان - به پيروزيهاى درخشانى دست يافته است . پس از سامان يافتن نسبى امور خراسان يا به دلايل ديگرى ، جز تيره‌اى از ايل رشوند كه در خراسان بزرگ و قندهار اسكان داده شده‌اند ( يوسفىنيا ، ص 309 ) و محمد على خان نيز در مجلّد نخست ( ص 99 ) نيز از وجود ايل رشوند در نيشابور خبر مىدهد ، ظاهرا شمار ديگرى از اين گروه رشوند ، به ايل خود در منطقهء قزوين و پيرامون آن ، پيوسته‌اند و همين پيوستن و يا بازگشت دوّم از خراسان بزرگ به قزوين است كه بعضى از محققان - از جمله ادموندز و گلريز - تصوّر كرده‌اند كه رشوندها متعلق‌اند به بلخ و بخارا و پيرامون هرات ( يعنى بخشى از خراسان بزرگ ) ؛ و بر اين قول دوّم مىافزايد ، كه محمد رحيم خان رشوند سردارى نيز معتقد است كه ايل رشوند از هرات به رودبار الموت آمده . مأخذ سخن او ، نوشتهء سنگ مزارى است متعلق به كلب على خان رشوند ، مدفون در ايوان جنوبى امام‌زاده محمد ( ع ) رودبار ، كه به صراحت نوشته شده از هرات به رودبار آمده است كه اين اعتقاد را ، نيز بايد به همان بازگشت‌هاى بعدى شمارى از ايل رشوند ، از خراسان بزرگ به رودبار و قزوين مربوط دانست لا غير . امّا اكنون به نقل يك واقعهء تاريخى در باب رشوندها مىپردازيم ، كه دليلى تواند بود بر اينكه رشوندها در شمار يوزباشيان و سركردگان سپاه صفوى بوده و در جنگها و سياستهاى آن حكومت ، به ايفاى نقش مىپرداخته‌اند . ضمنا از حضور ايل رشوند در منطقهء رى و قزوين - در آن دوران - حكايت دارد . اين واقعه كه در پى سركشى ايل افشار در بلدهء رى و رودبار ، به سال 1108 ه . ق . - زمان پادشاهى شاه سلطان حسين صفوى - رخ داده ، طايفهء رشوند به همراهى طوايف گرايلى ، گروس و خلج ،